Chúng ta đã dành vài năm qua để trầm trồ trước khả năng viết lách của ChatGPT hay khả năng vẽ tranh của Midjourney. Đó là kỷ nguyên của Generative AI (AI tạo sinh) trên không gian số. Nhưng, dù thông minh đến đâu, ChatGPT cũng không thể giúp bạn rửa bát hay gấp đống quần áo đang chất cao như núi.

Đó là lý do Physical AI (AI vật lý hay Embodied AI) xuất hiện và hứa hẹn tạo ra cuộc cách mạng lớn nhất trong lịch sử loài người: Mang trí tuệ vào cơ thể vật lý.

Physical AI là gì? Tại sao lại là bây giờ?

Hiểu một cách đơn giản, nếu Generative AI là "bộ não", thì Physical AI chính là việc gắn bộ não đó vào một "cơ thể" (robot).

Trước đây, robot rất giỏi làm những việc lặp đi lặp lại trong dây chuyền sản xuất (như hàn xì, lắp ráp ô tô), nhưng chúng cực kỳ "vụng về" khi phải xử lý những vật thể mềm, dễ vỡ hoặc di chuyển trong môi trường lộn xộn như phòng khách nhà bạn.

"Sự hội tụ của LLMs (Mô hình ngôn ngữ lớn), công nghệ cảm biến thị giác máy tính và pin hiệu suất cao đã tạo ra 'thời điểm iPhone' cho ngành robot."

Ngày nay, với sự hỗ trợ của các mô hình AI đa phương thức, robot không chỉ "nhìn" thấy quả táo, mà còn hiểu "đó là quả táo, nó mềm, cần cầm nhẹ tay và đặt vào rổ".

Chân dung "Người quản gia" thế hệ mới

Hãy quên đi những con robot hút bụi hình tròn chạy lòng vòng dưới sàn nhà. Physical AI đang hướng tới Humanoid Robots (Robot hình người). Tại sao phải là hình người? Bởi vì thế giới của chúng ta (tay nắm cửa, cầu thang, kích thước ly cốc...) được thiết kế cho con người. Để hoạt động hiệu quả nhất, robot cần có hình dáng tương tự chúng ta.

Các công ty như Tesla (với Optimus), Figure AI, hay Boston Dynamics đang chạy đua để đưa những "quản gia" này vào thực tế với các khả năng:

  • Thao tác khéo léo: Gấp quần áo, xếp bát đĩa vào máy rửa, tưới cây.
  • Hiểu lệnh phức tạp: Bạn có thể nói "Tôi đói rồi, xem tủ lạnh còn gì không?" thay vì phải lập trình từng dòng code.
  • Học hỏi qua quan sát: Robot có thể học cách pha cà phê chỉ bằng cách xem video con người làm việc đó.

Nghịch lý Moravec: Điều dễ với người lại khó với máy

Dù tiềm năng là vô hạn, nhưng chúng ta vẫn cần thực tế. Có một khái niệm nổi tiếng gọi là Nghịch lý Moravec:

"Việc dạy máy tính đánh cờ vua hay giải toán cao cấp thì dễ, nhưng dạy nó đi lại hay gấp quần áo mà không làm hỏng thì khó vô cùng."

Trẻ em 3 tuổi có thể dễ dàng nhận ra đâu là con mèo thật, đâu là thú bông, và biết cách vuốt ve chúng khác nhau. Với robot, đây là bài toán tính toán khổng lồ về lực, xúc giác và nhận thức không gian. Tuy nhiên, tốc độ phát triển của Physical AI đang giải quyết nghịch lý này nhanh hơn chúng ta tưởng.

Tương lai: Bạn có sẵn sàng giao chìa khóa nhà cho AI?

Sự xuất hiện của Physical AI đặt ra những câu hỏi thú vị về tương lai của cuộc sống gia đình.

  • Giải phóng sức lao động: Chúng ta sẽ có thêm hàng giờ mỗi ngày để sáng tạo, nghỉ ngơi thay vì làm việc nhà.
  • Chăm sóc người già: Trong bối cảnh dân số già hóa, robot quản gia sẽ là người bạn đồng hành, hỗ trợ y tế và di chuyển cho người cao tuổi.

Tuy nhiên, giá thành và sự an toàn vẫn là rào cản lớn. Một con robot nặng 50kg hoạt động trong nhà cần đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ nhỏ và vật nuôi.

Physical AI không còn là chuyện của phim viễn tưởng I, Robot hay Blade Runner. Nó đang được hình thành ngay tại các phòng thí nghiệm và nhà máy trên toàn cầu. Có thể sẽ mất thêm 5-10 năm để một "Robot quản gia" có giá ngang một chiếc ô tô xuất hiện trong phòng khách nhà bạn, nhưng kỷ nguyên đó chắc chắn đang đến.

Câu hỏi không phải là "Liệu có thể không?", mà là "Bạn sẽ làm gì với thời gian rảnh rỗi khi robot đã làm hết việc nhà?"

Bạn nghĩ sao về việc sống chung với một robot hình người? Hãy chia sẻ quan điểm ở phần bình luận nhé!