Giới thiệu

Bạn đã bao giờ cảm thấy mệt mỏi với việc tối ưu hóa hiệu năng của các ứng dụng JavaScript phức tạp, nơi mà Garbage Collector (GC) hay Virtual DOM đôi khi trở thành rào cản? Chào mừng bạn đến với Coi - một ngôn ngữ lập trình hiện đại, dựa trên component, được thiết kế chuyên biệt để xây dựng các ứng dụng web hiệu năng cực cao thông qua WebAssembly (WASM).

Coi không chỉ là một framework; nó là một ngôn ngữ hoàn chỉnh với hệ thống kiểu dữ liệu chặt chẽ (type-safe) và cơ chế reactivity tinh vi (fine-grained reactivity). Hiện tại, dự án đã thu hút được hơn 499 stars và 12 forks trên GitHub, hứa hẹn một hướng đi mới cho giới frontend.

Tính năng nổi bật

  • Fine-Grained Reactivity: Không giống như React sử dụng Virtual DOM để so sánh sự thay đổi, Coi ánh xạ các thay đổi trạng thái trực tiếp vào các phần tử DOM tại thời điểm biên dịch. Điều này loại bỏ hoàn toàn chi phí overhead của việc diffing.
  • Không có Garbage Collector: Coi quản lý bộ nhớ một cách xác định (deterministic) mà không cần bộ thu gom rác bên trong. Điều này cực kỳ quan trọng cho các ứng dụng thời gian thực hoặc game trên web để tránh hiện tượng giật lag (stuttering).
  • Batched Operations: Các lời gọi API trình duyệt (DOM, Canvas, Storage) được gom nhóm lại (batching) để giảm thiểu chi phí giao tiếp giữa WASM và JavaScript.
  • Hệ thống kiểu chặt chẽ: Hỗ trợ kiểm tra lỗi lúc biên dịch, tham chiếu (reference parameters) và ngữ nghĩa di chuyển (move semantics) giúp mã nguồn an toàn và dễ bảo trì.
  • Bundle Size siêu nhỏ: Tạo ra các file nhị phân WASM cực kỳ gọn nhẹ, giúp tốc độ tải trang nhanh chóng.

Cài đặt

Để bắt đầu với Coi, bạn cần cài đặt Clang 16+ (yêu cầu hỗ trợ đầy đủ C++20).

Yêu cầu hệ thống:

  • Ubuntu/Debian: sudo apt install clang-16
  • macOS: brew install llvm lld

Các bước cài đặt:

git clone https://github.com/io-eric/coi.git
cd coi
./build.sh

Sau khi build xong, bạn sẽ có công cụ CLI coi để quản lý dự án.

Hướng dẫn sử dụng

Khởi tạo dự án mới

coi init my-awesome-app
cd my-awesome-app
coi dev

Ứng dụng của bạn sẽ được chạy tại http://localhost:8000.

Ví dụ về một Component đơn giản

Dưới đây là cách bạn tạo một component Counter với Coi, tích hợp cả logic, style và view trong một file:

component Counter(string label, mut int& value) {
    def add(int i) : void {
        value += i;
    }

    style {
        .counter {
            display: flex;
            gap: 12px;
            align-items: center;
        }
    }

    view {
        <div class="counter">
            <span>{label}: {value}</span>
            <button onclick={add(1)}>+</button>
            <button onclick={add(-1)}>-</button>
        </div>
    }
}

Kết luận

Ưu điểm:

  • Hiệu năng vượt trội cho các tác vụ tính toán nặng (Canvas, xử lý dữ liệu).
  • Quản lý bộ nhớ ổn định, không có độ trễ GC.
  • Cú pháp hiện đại, dễ tiếp cận nếu bạn đã quen với React/Svelte.

Nhược điểm:

  • Vẫn đang trong giai đoạn phát triển (có thể có breaking changes).
  • Hệ sinh thái thư viện chưa phong phú như JavaScript.

Ai nên dùng Coi? Nếu bạn đang xây dựng các dashboard thời gian thực, công cụ chỉnh sửa ảnh, game trên trình duyệt hoặc các ứng dụng yêu cầu sự mượt mà tối đa, Coi là một lựa chọn cực kỳ đáng để thử nghiệm!

Nguồn: Beta: Coi